น้ำเหลือง สำคัญกับร่างกายอย่างไร?

น้ำเหลือง สำคัญกับร่างกายอย่างไร?

น้ำเหลืองไม่ดี น้ำเหลือง เสีย เป็นตุ่มแบบนั้นเป็นอะไร หลายๆ คนคงสงสัยว่าน้ำเหลืองนั้นคืออะไรมาตั้งแต่เด็กๆ มันจะมีประโยชน์หรือเปล่า ซึ่งน้ำเหลืองนั้น เป็นส่วนประกอบหนึ่งในร่างกายที่หลายๆ คนคุ้นเคยกันมานาน แต่น้อยคนนักที่จะรู้ว่า น้ำเหลืองคืออะไร และทำหน้าที่อย่างไรในร่างกาย เลยจะมาแนะนำให้ทุกคนได้รู้จักกับ ระบบน้ำเหลือง อีกหนึ่งระบบสำคัญในร่างกายที่ไม่ควรมองข้าม

น้ำเหลือง สำคัญกับร่างกายอย่างไร?

ระบบน้ำเหลือง คืออะไร

ระบบน้ำเหลือง (Lymphatic system) คือเครือข่ายที่เชื่อมต่อระหว่างเนื้อเยื่อ หลอดเลือด และอวัยวะในร่างกาย เพื่อไหลเวียนของของเหลวไร้สี ที่เรียกว่า น้ำเหลือง ให้กลับเข้าสู่ระบบไหลเวียนโลหิต น้ำเหลืองจะไหลเวียนไปทั่วทั้งร่างกาย คล้ายคลึงกับการไหลเวียนของเลือด

หน้าที่หลักๆ ของระบบน้ำเหลือง มีดังนี้

  • รักษาความสมดุลของระดับน้ำในร่างกาย โดยการเก็บสะสมน้ำส่วนเกินที่ไหลออกมาจากเซลล์และเนื้อเยื่อทั่วร่างกาย แล้วส่งคืนกลับเข้าสู่กระแสเลือด
  • ดูดซึมไขมันและวิตามินที่ละลายในไขมัน ที่อยู่ในระบบทางเดินอาหาร แล้วส่งคืนกลับเข้าสู่กระแสเลือด
  • ปกป้องร่างกายจากเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมต่างๆ โดยการผลิตเม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ (Lymphocyte) และเซลล์ภูมิคุ้มกันอื่นๆ ที่ช่วยกำจัดสิ่งแปลกปลอมที่เข้ามาในร่างกาย เช่น เชื้อแบคทีเรีย หรือเชื้อไวรัส เป็นต้น ลำเลียงและกำจัดเซลล์ที่ผิดปกติออกจากน้ำเหลือง ส่วนประกอบของระบบน้ำเหลือง
น้ำเหลือง สำคัญกับร่างกายอย่างไร?

ส่วนประกอบของน้ำเหลือง

ระบบน้ำเหลืองนั้นเป็นเครือข่ายซับซ้อน ที่ประกอบไปด้วยส่วนต่างๆ มากมาย ได้แก่

  • น้ำเหลือง

น้ำเหลือง คือของเหลวส่วนเกินที่ไหลออกมาจากเซลล์และเนื้อเยื่อต่างๆ ในร่างกาย รวมเข้ากับสารอื่นๆ เช่น โปรตีน แร่ธาตุ ไขมัน เซลล์ น้ำเหลืองนั้นจะช่วยลำเลียงเซลล์เม็ดเลือดขาวไปยังจุดต่างๆ ในร่างกาย เพื่อช่วยปกป้องร่างกายจากเชื้อโรค และการติดเชื้อ

ต่อมน้ำเหลือง

ต่อมที่มีลักษณะคล้ายเม็ดถั่ว ทำหน้าที่คอยสังเกตการณ์และกรองเอาเซลล์ที่เสียหายและเซลล์มะเร็งออกจากน้ำเหลือง นอกจากนี้ยังผลิตและกักเก็บเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ และเซลล์ภูมิคุ้มกันอื่น ๆ ที่โจมตีและกำจัดสิ่งแปลกปลอมที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

ในร่างกายของเรานั้นจะมีต่อมน้ำเหลืองอยู่ประมาณ 600 ต่อม กระจายอยู่ตามจุดต่างๆ ทั่วร่างกาย และเมื่อร่างกายเกิดการติดเชื้อ ต่อมน้ำเหลืองก็มักจะตอบสนองด้วยการบวมขึ้น เพราะมีการสะสมของเซลล์เม็ดเลือดขาว เชื้อแบคทีเรีย และเชื้อจุลินทรีย์อื่นๆ ที่อยู่ในต่อมน้ำเหลือง

ท่อน้ำเหลือง

ท่อน้ำเหลืองคือเครือข่ายของท่อ ที่ทำหน้าที่ในการลำเลียงน้ำเหลืองไปยังเนื้อเยื่อต่างๆ ในร่างกาย ท่อน้ำเหลืองนั้นจะเก็บรวบรวมแล้วเซลล์และน้ำเหลืองส่วนเกิน ก่อนจะนำไปกรองที่ต่อมน้ำเหลือง ท่อน้ำเหลืองทำงานคล้ายกับหลอดเลือด แต่จะมีแรงดันในท่อน้ำเหลืองต่ำกว่ามาก และมีวาล์วสำหรับเปิดปิด เพื่อช่วยให้น้ำเหลืองไหลไปในทางเดียวกัน

ท่อรวบรวม

ท่อรวบรวม (Collecting ducts) คือท่อที่เชื่อมต่อระหว่างท่อน้ำเหลืองกับหลอดเลือดดำ ทำหน้าที่ในการส่งน้ำเหลืองกลับคืนเข้าสู่กระแสเลือด เพื่อให้ปริมาณและแรงดันของเลือดอยู่ในระดับที่ปกติ นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันไม่ให้มีน้ำสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อมากเกินไปอีกด้วย

นอกจากนี้ อีกส่วนประกอบหนึ่งของระบบทางเดินน้ำเหลือง ก็คือ อวัยวะน้ำเหลือง ซึ่งเป็นอวัยวะศูนย์กลางในการผลิตเซลล์ที่ช่วยต่อต้านสิ่งแปลกปลอมและเชื้อโรค อวัยวะน้ำเหลืองนั้นได้แก่

  • ต่อมน้ำเหลือง
  • ต่อมไทมัส (Thymus Gland)
  • ต่อมทอนซิล (Tonsils)
  • ม้าม (Spleen)
  • ไขกระดูก

ม้าม (spleen) เป็นอวัยวะน้ำเหลืองที่ใหญ่ที่สุด มีเส้นเลือดมาเลียงมากมาย ไม่มีท่อน้ำเหลืองเลย สามารถยืดหดตัวได้ นุ่มมีสีม่วง อยู่ใกล้ๆกับกระเพาะอาหารใต้กระบังลมข้างซ้าย รูปร่างคล้ายเมล็ดถั่ว ภายในจะมีลิมโฟไซต์อยู่มากมายหน้าที่ของม้ามมีดังนี้

 1) ทำลายเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุแล้ว

 2) สร้างเม็ดเลือดขาว พวกลิมโฟไซต์ และโมโนไซต์ซึ่งทำหน้าที่ป้องกันสิ่งแปลกปลอมและเชื้อโรคที่เข้าไปในกระแสเลือด

 3) สร้างแอนติบอดี

 4) ในสภาพผิดปกติ สามารถสร้างเม็ดเลือดแดงได้ เช่น มะเร็งเม็ดเลือด ระบบภูมิคุ้มกันเชื้อโรค ได้แก่ แบคทีเรีย เชื้อราไวรัส พยาธิต่างๆ สารเคมีที่เจือปนอยู่ในอากาศที่จะเข้าสู่ร่างกายทาง ผิวหนัง ทางระบบหายใจ ทางระบบย่อยอาหาร หรือทางระบบหมุนเวียนเลือด โดยปกติร่างกายจะมีการป้องกันและกำจัดสิ่งแปลกปลอมที่เป็นอันตรายต่อร่างกายโดยระบบภูมิคุ้มกัน (Immunity) สิ่งแปลกปลอมหรือเชื้อโรคไม่สามารถเข้าสู่ร่างกายได้โดยง่าย เพราะร่างกายมีด่านป้องกันและต่อต้านเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมหลายขั้น

ขั้นที่ 1 ผิวหนังห่อหุ้มร่างกาย จุลินทรีย์ไม่สามารถเข้าสู่ร่างกายได้และร่างกายจะขับกรดแลกตริคออกมาพร้อมกับเหงื่อจะป้องกันการเจริญเติบโตของแบคทีเรียได้และร่างกายมีการสร้างน้ำ น้ำลาย ซึ่งมีฤทธิ์ทำลายแบคทีเรีย เป็นการช่วยให้เชื้อโรคหลุดออกจากร่างกายทางหนึ่งด้วยนอกจากนี้ การไอหรืออาเจียนก็มีผลให้เชื้อโรคหลุดออกจากร่างกาย

ขั้นที่ 2 เมื่อเชื้อโรคสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ เซลล์เม็ดเลือดขาวที่อยู่บริเวณนั้น ทั้งที่อยู่ในเนื้อเยื่อและท่อน้ำเหลืองก็จะเคลื่อนที่แบบ อะมีบาเข้าทำลายเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมโดยวิธีฟาโกไซโทซิส

ขั้นที่ 3 ถ้าสิ่งแปลกปลอมที่เข้าสู่ร่างกายมีปริมาณมากและมีสมบัติพิเศษ ที่ร่างกายไม่สามารถกำจัดได้ด้วยขั้นที่ 1 และขั้นที่ 2 ร่างกายจะใช้กลไกการตอบสนองต่อสิ่งเร้าโดยการสร้างภูมิคุ้มกัน ( Immunity ) ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงเข้าทำลาย

อวัยวะอื่นๆ เช่น หัวใจ ปอด ลำไส้ ตับ และผิวหนัง ก็มีส่วนหนึ่งของเนื้อเยื่อน้ำเหลืองเป็นส่วนประกอบด้วยเช่นกัน

น้ำเหลือง สำคัญกับร่างกายอย่างไร?

โรคเกี่ยวกับระบบน้ำเหลืองที่พบได้บ่อย

มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)

โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองหมายถึงโรคมะเร็งที่เกิดขึ้นกับต่อมน้ำเหลือง ทำให้เซลล์เม็ดเลือดขาวเจริญเติบโตและเพิ่มจำนวนขึ้นมามากเกินไปโดยไม่สามารถควบคุมได้ โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองมีอยู่หลายประเภท เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดฮอดจ์กิน และชนิดนอนฮอดจ์กิน (Non-Hodgkin Lymphoma)

ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ

เมื่อต่อมน้ำเหลืองติดเชื้อ ก็มักจะทำให้ต่อมน้ำเหลืองมีอาการอักเสบและบวมขึ้น การติดเชื้อที่ทำให้ต่อมน้ำเหลืองบวมที่พบได้มากที่สุดคือ อาการคออักเสบ โรคโมโนนิวคลิโอซิส (Mononucleosis) การติดเชื้อเอชไอวี และการติดเชื้อที่ผิวหนัง

โรคบวมน้ำเหลือง (Lymphedema)

หากระบบน้ำเหลืองทำงานผิดปกติ เช่น มีสิ่งอุดตันในท่อน้ำเหลือง ก็จะทำให้เกิดการสะสมของน้ำเหลือง จนเกิดเป็นอาการบวม เรียกว่า โรคบวมน้ำเหลือง การอุดตันของท่อน้ำเหลืองนี้อาจเกิดขึ้นจากการผ่าตัด การฉายรังสีบำบัด หรือการบาดเจ็บ

                การดูแลตัวเองจำเป็นต้องพิจารณาจากสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการน้ำเหลืองเสีย และลักษณะของอาการ ซึ่งมีทั้งที่อสดงออกทางผิวหนังเพียงอย่างเดียว หรือความไม่สมดุลของระบบร่างกายอื่นๆ ดังนั้นเราต้องสังเกตตัวเองดีๆ ด้วย

สล็อตออนไลน์ ทำเงินได้ง่าย ไม่ยุ่งยาก สล็อตออนไลน์ ทำเงินได้ง่าย ไม่ยุ่งยาก ในปัจจุบันโลกของเรานั้น ได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้าน ไอที และโซเชียลเน็ตเวิร์ค รวมไปถึงเรื่องเกมต่าง ๆ ก็ผุดขึ้นมา เหมือนดอกเห็ด แต่จะมีเกมอะไรบ้างล่ะที่จะสามารถทำเงิน และสร้างรายได้ให้กับเรา

อ่านบทความเพิ่มเติม : วิ่งอย่างไร ให้ผอม